พิพิธภัณฑ์จวนผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม (หลังเก่า)

พิพิธภัณฑ์จวนผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม (หลังเก่า) อยู่ถนนสุนทรวิจิตร ตำบลในเมือง แต่เดิมเป็นทรัพย์สินส่วนตัวของพระยาพนมครานุรักษ์ (อุ้ย นครทรรภ) ผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนมคนแรก สร้างระหว่าง พ.ศ. 2455-2457 โดยช่างชาวญวน เป็นอาคารก่ออิฐถือปูนสองชั้นแบบตะวันตก เพราะได้รับอิทธิพลรูปแบบการก่อสร้างจากฝรั่งเศสช่วงสงครามอินโดจีน ส่วนหลังคามุงกระเบื้องไทย พื้นชั้นล่างปูกระเบื้องซีเมนต์ พื้นชั้นบนปูกระดานไม้ ทั้งชั้นบนและชั้นล่างไม่มีเสา ไม่มีการตอกตะปูแม้แต่ดอกเดียว ใช้การเข้าเดือยไม้แบบภูมิปัญญาโบราณในการยึดโครงสร้างอาคารไว้

ต่อมาอาคารหลังนี้ถูกใช้เป็นที่พักของผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนมคนต่อ ๆ มา และในวันที่ 12-13 พฤศจิกายน 2498 ทางจังหวัดได้จัดอาคารแห่งนี้ถวายเป็นที่ประทับแรมแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ในการเสด็จพระราชดำเนินมาทรงเยี่ยมราษฎรในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ปัจจุบันกรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนอาคารแห่งนี้เป็นโบราณสถาน มีการปรับปรุงให้เป็นพิพิธภัณฑ์เรียนรู้เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของชาวนครพนม และมีนิทรรศการ "ภาพเล่าเรื่อง" ในอดีตของเมืองนครพนม มีภาพถ่ายที่มีชื่อเสียงหลายภาพ อาทิ ภาพของ แม่เฒ่าตุ้ม จันทนิตย์ ถวายดอกบัวแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เมื่อคราวที่พระองค์เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมราษฎรในจังหวัดนครพนมเมื่อ พ.ศ. 2498 โดยขณะนั้นแม่เฒ่าตุ้มอายุได้ 102 ปี ด้วยความจงรักภักดี จึงเดินทางมารอรับเสด็จแต่เช้า จนดอกบัวที่รอถวายให้เหี่ยวลงเพราะแสงแดดที่แรงจัดในช่วงบ่าย นอกจากนี้ บริเวณด้านหลังจวนผู้ว่าฯ ยังมีอาคารเรือนแถว 2 หลัง จัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับการไหลเรือไฟ และการทำครัวของชาวบ้านท้องถิ่นในอดีต

พิพิธภัณฑ์ฯ เปิดให้เข้าชมวันพุธ-อาทิตย์ และวันนักขัตฤกษ์ (ปิดวันจันทร์-อังคาร และวันสงกรานต์) เวลา 09.00-17.00 น. ค่าเข้าชม ชาวไทย ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ 50 บาท เด็ก 20 บาท สอบถามข้อมูล โทร. 0 4251 1574, 08 5586 5803