วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร

วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ตั้งอยู่ริมถนนราชดำเนิน ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชั้นวรมหาวิหาร เดิมชื่อ วัดพระบรมธาตุ เป็นปูชนียสถานที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของภาคใต้และประเทศไทย เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวนครศรีธรรมราชและพุทธศาสนิกชนทั่วไป มีความเชื่อกันว่าหากผู้ใดได้มากราบสักการะพระบรมธาตุเจดีย์ จะถือเป็นมงคลชีวิตแก่ตนเองและครอบครัว 

ในปี พ.ศ. 1719 พระเจ้าศรีธรรมาโศกราชทรงสร้างเมืองนครศรีธรรมราชขึ้น พร้อมก่อสร้างเจดีย์องค์ใหม่ เป็นเจดีย์ทรงลังกา สูง 55.78 เมตร (กรมศิลปากรบูรณะปลียอดทองคำเมื่อ พ.ศ. 2538) จากฐานบัวคว่ำบัวหงายถึงปลียอด สูง 6.80 เมตร ใช้ทองคำเนื้อสิบหุ้มโดยรอบ

ภายในวัดพระมหาธาตุมีสิ่งปลูกสร้างที่มีความสำคัญ ได้แก่

พระบรมธาตุเจดีย์ องค์พระธาตุประกอบด้วยทองรูปพรรณและของมีค่ามากมาย ซึ่งสิ่งของมีค่าเหล่านี้พุทธศาสนิกชนนำมาถวายแด่องค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อให้ตนได้พบกับนิพพาน มีพิธีปฏิบัติอย่างหนึ่งต่อองค์พระธาตุ คือ ในวันมาฆบูชามีการแห่ผ้าขึ้นธาตุ เชื่อกันว่าหากใครได้นำผ้าขึ้นธาตุจะขอพรได้เป็นจริงดังหวัง

วิหารพระมหาภิเนษกรมน์ (วิหารพระทรงม้า) เป็นวิหารหลักใช้สำหรับเป็นทางขึ้นไปประกอบพิธีกรรมทางศาสนา เพื่อเป็นการสักการบูชาองค์พระมหาธาตุเจดีย์ จัดเป็นประตูขึ้นไปสู่การเคารพสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์สูงสุด คือพระทันตธาตุของพระพุทธเจ้า

ยังมีสิ่งปลูกสร้างภายในวัดที่ไม่ควรพลาดสักการะและเดินชมความงดงาม เช่น วิหารเขียน วิหารสามจอม วิหารโพธิ์ลังกา วิหารคด เป็นต้น นอกจากนี้ในบริเวณวัดพระธาตุยังมีแหล่งจำหน่ายเครื่องถม เครื่องเงิน เครื่องทองเหลือง หัตถกรรมย่านลิเภา กระจูด ตัวหนังตะลุง ซึ่งเป็นผลงานหัตถศิลป์อันเป็นเอกลักษณ์ของนครศรีธรรมราช