เกาะเกร็ด

สถานที่น่าสนใจบนเกาะเกร็ด ได้แก่ วัดปรมัยยิกาวาส (วัดปากอ่าว) เดิมมีชื่อว่า วัดปากอ่าว ชาวมอญเรียก เพียะมู่ฮะเติ้ง สร้างโดยชาวมอญที่อพยพมาในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อปี พ.ศ. 2317 ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 โปรดฯ ให้ปฏิสังขรณ์วัดใหม่ และพระราชทานนามว่า วัดปรมัยยิกาวาส หมายความว่าวัดของพระบรมอัยยิกา ในวัดนี้มีสิ่งที่น่าชมอยู่หลายอย่าง ท่าเรือหน้าวัดมีปราสาทไม้ห้ายอด ซึ่งเคยเป็นที่ตั้งเหม (โลงศพมอญ) ของอดีตเจ้าอาวาส

พระอุโบสถ ตกแต่งด้วยวัสดุนำเข้าจากอิตาลี ศิลปะยุโรปแบบพระราชนิยมในสมัยรัชกาลที่ 5 แต่ยังทรงรักษาธรรมเนียมเดิม โดยรับสั่งให้ที่นี่ริเริ่มการสวดเป็นภาษามอญ ปัจจุบันเป็นวัดเดียวที่ยังเก็บรักษาพระไตรปิฎกภาษามอญไว้ พระประธานในพระอุโบสถเป็นพระปางมารวิชัย ฝีพระหัตถ์ของพระองค์เจ้าประดิษฐานวรการ ผู้ที่สร้างพระสยามเทวาธิราช รัชกาลที่ 5 ทรงยกย่องว่าพระประธานองค์นี้งามด้วยพระพักตร์ดูมีชีวิตชีวาเหมือนคนจริง ภาพจิตรกรรมฝาผนังเป็นแบบไทยประยุกต์ เอกลักษณ์ของมอญอีกอย่างหนึ่งในวัดนี้ คือ พระมหารามัญเจดีย์ จำลองแบบมาจาก พระธาตุเจดีย์มุเตา เมืองหงสาวดี อยู่ด้านเหนือของวัดติดแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งชาวมอญนับถือมาก ภายในประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ

พระวิหาร ประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์สมัยอยุธยาตอนปลาย ขนาดยาว 9.50 เมตร ภาพจิตรกรรมที่เพดานแปลกตากว่าที่อื่น เป็นภาพลายปฐมจุลจอมเกล้า หน้าพระวิหารประดับตราพระเกี้ยว เป็นตราประจำพระองค์ของรัชกาลที่ 5 ด้านหลังพระวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปประจำจังหวัดนนทบุรี พระนนทมุนินท์ เป็นพระพุทธรูปสมัยอยุธยาตอนปลาย ปางขัดสมาธิเพชร ประดิษฐานอยู่ในบุษบกแบบมอญ (จองพารา) แกะสลักโดยฝีมือช่างเกาะเกร็ด มุขเด็จหน้าวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปหินอ่อน ซึ่ง ซาง ซิว ซูน ชาวพม่าถวายรัชกาลที่ 5 เปิดทุกวัน เวลา 09.00-16.00 น.

พิพิธภัณฑ์รัชกาลที่ 5 และหอไทยนิทัศน์ วัดปรมัยยิกาวาสวรวิหาร ตั้งอยู่ภายในวัดปรมัยยิกาวาส เดิมเป็นกุฏิของอดีตเจ้าอาวาส เป็นอาคารสองชั้น สร้างในสมัยรัชกาลที่ 5 ชั้นบน รวบรวมวัตถุสิ่งของต่าง ๆ ที่วัดได้รับพระราชทานในสมัยรัชกาลที่ 5 เช่น เครื่องสังเค็ด เครื่องไทยธรรม ตู้พระธรรม เครื่องหินอ่อน โลงเหม หรือโลงศพมอญ ชั้นล่าง หรือหอไทยนิทัศน์ จัดแสดงเกี่ยวกับเครื่องปั้นดินเผาต่าง ๆ อายุเก่าแก่กว่าร้อยปี วิวัฒนาการของเครื่องปั้นดินเผาที่พบในประเทศไทย และมีตัวอย่างของเครื่องปั้นดินเผาในภาคต่าง ๆ จำลองเตาเผาและหุ่นจำลองของช่างทำเครื่องปั้นดินเผา มีมุมฉายวีดิทัศน์เรื่องราวต่าง ๆ อาทิ ขนมไทยที่มีชื่อเสียงของเกาะเกร็ด มุมหนึ่งจัดแสดงเครื่องใช้ไม้สอยในบ้าน เช่น พัดลมเก่า ตะเกียง หรือเครื่องใช้ไม้สอยในครัวเรือนจำพวกครก กระทะใบบัว กระต่ายขูดมะพร้าว เป็นต้น