พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน

พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน อยู่ในบริเวณค่ายพระรามหก ตำบลห้วยทรายเหนือ เป็นพระตำหนักที่ประทับริมทะเลซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) โปรดฯ ให้รื้อพระตำหนักหาดเจ้าสำราญมาปลูกขึ้นใหม่เมื่อปี พ.ศ. 2466 ได้รับขนานนามว่า พระราชนิเวศน์แห่งความรักและความหวัง ลักษณะพระตำหนักแบบไทยผสมยุโรป เป็นอาคารไม้ใต้ถุนสูง สร้างด้วยไม้สักทอง พระตำหนักฝ่ายในอยู่ปีกขวา ทางปีกซ้ายเป็นส่วนของฝ่ายหน้า ประกอบด้วยพระที่นั่งสามองค์เชื่อมต่อถึงกันโดยตลอด พระที่นั่งสมุทรพิมาน เป็นที่ประทับของพระนางเจ้าอินทรศักดิ์ศจี พระวรชายา พระที่นั่งพิศาลสาครเป็นที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีอาคารข้าราชบริพารฝ่ายหน้าเป็นบริวารหลายหลัง และมีแนวระเบียงยื่นลงสู่ทะเลเป็นที่ลงสรงน้ำ และพระที่นั่งสโมสรเสวกามาตย์ เป็นอาคารโถงสองชั้นเปิดโล่งใช้เป็นที่ประชุมในโอกาสต่าง ๆ และเป็นโรงละครซึ่งเคยจัดแสดงละครครั้งสำคัญ 2 ครั้ง คือ เรื่องพระร่วง และวิวาห์พระสมุทร

ในปี พ.ศ.2484 เจ้าพระยารามราฆพ ได้สร้างพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ถวายเป็นพระราชานุสรณ์ ประดิษฐานไว้ ณ ท้องพระโรงพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน และได้จัดงานบำเพ็ญพระราชกุศลถวายเป็นพระราชสักการะ เนื่องในวันที่ระลึกคล้ายวันสวรรคตของพระองค์ในวันที่ 25 พฤศจิกายน เป็นประจำทุกปี

หม่อมหลวงภูมิใจ ชุมพล ได้ออกแบบสวน ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจมาจาก บทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีสวนต่าง ๆ ดังนี้ สวนเวนิสวานิช ออกแบบในแนวเรอเนสซอง อยู่บริเวณด้านหน้าสุดของเขตพระราชฐานเพื่อเป็นจุดนัดพบ เช่นเดียวกับเมืองเวนิสที่เป็นแหล่งค้าขาย สวนศกุนตลา ใช้ต้นเข็มนานาพันธุ์ทำเป็นกำแพงล้อมรอบสวน พื้นที่ภายในสวนแห่งนี้ ใช้เป็นเวทีจัดการแสดง สวนมัทนะพาธา ตกแต่งด้วยแนวไม้พุ่มต้นข่อย หนาแน่น สามารถทนต่อแดดและไอทะเล

การเดินทาง ตั้งอยู่ในบริเวณค่ายพระรามหก บนถนนเพชรเกษม กิโลเมตรที่ 216-217 เลยหาดชะอำมา 8 กิโลเมตร