อุทยานประวัติศาสตร์ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี

อุทยานประวัติศาสตร์พระนครคีรี เป็นโบราณสถานเก่าแก่คู่เมืองเพชรบุรี อยู่บนยอดเขา 3 ยอด ยอดสูงที่สุดสูงประมาณ 95 เมตร จากระดับทะเลปานกลาง เดิมชาวบ้านเรียกภูเขานี้ว่า “เขาสมณะ” (สะ-มะ-นะ) พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพอพระราชหฤทัยที่จะสร้างพระราชวังบนเขามหาสวรรค์ สำหรับเสด็จแปรพระราชฐานขึ้นบนยอดภูเขาแห่งนี้จึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ซึ่งในขณะนั้นเป็นพระสมุหกลาโหม เป็นแม่กองในการก่อสร้าง และพระเพชรพิไสยศรีสวัสดิ์ (ท้วม บุนนาค) เป็นนายงานก่อสร้าง จนแล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2430 และพระราชทานนามว่า “พระนครคีรี” ชาวเมืองเพชรเรียกกันว่า “เขาวัง” พระนครคีรีประกอบด้วยพระที่นั่ง พระตำหนัก วัด และกลุ่มอาคารต่าง ๆ ส่วนใหญ่เป็นสถาปัตยกรรมตะวันตกแบบนีโอคลาสสิคผสมผสานสถาปัตยกรรมจีน อยู่บนสามยอดเขา ดังนี้

ยอดเขาด้านทิศตะวันออก บริเวณไหล่เขาเป็นที่ตั้งของ วัดมหาสมณาราม เป็นวัดสมัยอยุธยา บนผนังทั้งสี่ด้านภายในพระอุโบสถมีภาพเขียนฝีมือขรัวอินโข่ง ส่วนบนยอดเขาเป็นที่ตั้งของ วัดพระแก้ว เป็นวัดประจำพระราชวังพระนครคีรี ภายในวัดพระแก้วประกอบด้วย พระอุโบสถขนาดเล็กประดับด้วยหินอ่อน ด้านหลังเป็นพระสุทธเสลเจดีย์ ด้านหน้าพระอุโบสถเป็นหอระฆังรูปสี่เหลี่ยมย่อมุมขนาดเล็ก

ยอดเขากลาง เป็นที่ประดิษฐาน พระธาตุจอมเพชร ซึ่งเป็นเจดีย์ทรงลังกาสีขาว มีความสูง 40 เมตร ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุไว้ภายใน จากจุดนี้สามารถมองเห็นพระที่นั่งต่าง ๆ บนยอดเขาอีกสองยอด รวมทั้งทิวทัศน์ของตัวเมืองเพชรบุรี

ยอดเขาด้านทิศตะวันตก เป็นที่ตั้งของพระราชวัง ได้แก่ พระที่นั่งเพชรภูมิไพโรจน์ พระที่นั่งปราโมทย์มไหสวรรย์ พระที่นั่งเวชยันต์วิเชียรปราสาท พระที่นั่งราชธรรมสภา หอชัชวาลเวียงชัย หอพิมานเพชรมเหศวร พระที่นั่งสันถาคารสถาน หอจตุเวทปริตพัจน์ ศาลาทัศนานักขัตฤกษ์ นอกจากนี้ มีโรงรถ โรงม้า ศาลามหาดเล็ก ศาลาลูกขุน ศาลาด่าน ศาลาเย็นใจ ทิมดาบองครักษ์ โรงครัว ตามแบบพระราชวังทั่วไป รอบพระราชวังมีป้อมล้อมอยู่ทั้งสี่ทิศ บนยอดเขาด้านทิศตะวันตกเป็น พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนครคีรี ภายในเก็บรักษาโบราณวัตถุต่าง ๆ ได้แก่ เครื่องราชูปโภคของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 และพระบาทสมเด็จพระจุลจอม

เกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 รูปหล่อโลหะสัมฤทธิ์และทองเหลืองที่ใช้สำหรับตกแต่งห้องต่าง ๆ ในพระที่นั่ง และเครื่องกระเบื้องของจีน ญี่ปุ่น และยุโรป

อุทยานประวัติศาสตร์พระนครคีรี เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น. ค่าเข้าชม (รวมค่าเข้าชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนครคีรี) ชาวไทย 20 บาท ชาวต่างชาติ 150 บาท นักท่องเที่ยวสามารถเดินขึ้นได้ สามารถโดยสารรถรางไฟฟ้า ค่าบริการเที่ยวเดียว ผู้ใหญ่ 30 บาท เด็ก 10 บาท ค่าบริการไป-กลับ ผู้ใหญ่ 50 บาท เด็ก (ต่ำกว่า 90 เซนติเมตร) 15 บาท สอบถามข้อมูล โทร. 0 3242 5600 รถราง โทร 0 3242 8539

การเดินทาง จากทางหลวงหมายเลข 4 (ถนนเพชรเกษม) เลี้ยวซ้ายตัวเมืองเพชรบุรีไป 1 กิโลเมตร พบธนาคารกรุงไทย สาขาพระนครคีรี ด้านขวามือ กลับรถเลี้ยวซ้ายไปตามถนนเลียบคลองชลประทานด้านข้างธนาคาร ประมาณ 800 เมตร ถึงสถานีรถรางไฟฟ้าขึ้นอุทยานประวัติศาสตร์พระนครคีรี