วัดไกลกังวล (เขาสารพัดดีศรีเจริญธรรม)

ด้วยทำเลที่ตั้งวัดโอบล้อมรอบไปด้วยภูเขาและสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่สวยงามทั้งสี่ด้าน โดยด้านทิศตะวันตกติดกับเขาดินสอ ถัดมาทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือเป็นเขาหนองสอด ด้านเหนือเป็นหมู่บ้านบ้านไร่สวนลาว ส่วนทิศตะวันออกเป็นหมู่บ้านหนองทาระกูและคลองชลประทานอู่ทอง-มะขามเฒ่า บรรยากาศอันแสนร่มรื่นไปด้วยภูเขา สงบเงียบและห่างไกลจากความวุ่นวายจึงกลายเป็นที่มาของชื่อวัดไกลกังวลแห่งนี้ ซึ่งเป็นวัดราษฎร์ สังกัดนิกาย มหานิกาย โดยวัดล้อมรอบไปด้วยกำแพงคอนกรีตถาวรสูง 3.70 เมตร ยาวรอบภูเขา 5 กิโลเมตร จึงได้ชื่อว่าเป็นกำแพงวัดที่ยาวที่สุดและล้อมป่าปลูกด้านทิศเหนือไว้ราว 2 กิโลเมตร

กองโบราณคดี กรมศิลปากร พิสูจน์พบว่าวัดไกลกังวลสร้างขึ้นในสมัยลพบุรี หรือประมาณ พ.ศ. 1002 หรือ 1,500 กว่าปีก่อน ละแวกใกล้เคียงของวัดทางด้านทิศเหนือของเชิงเขาใกล้บ้านสวนลาว มีวัดวิหารเก้าห้องซึ่งมีเจดีย์เก่าเป็นหลักฐาน และบนยอดเขาหนองสอดก็มีเจดีย์เช่นเดียวกัน ด้านทิศตะวันออกบนพื้นราบของตีนเขามีวัดเก่าชื่อวัดไกรลาศหรือปัจจุบันคือ วัดเทพหิรัณย์ โบราณสถานเหล่านี้ ปลูกสร้างในสมัยลพบุรี สันนิษฐานได้จากวัสดุก่อสร้างที่เหลือให้เห็น เป็นซากเจดีย์ซึ่งก่อด้วยอิฐหนาใหญ่ยาว ส่วนเศษกระเบื้องดินเผาที่เหลือคือตะขอกระเบื้องซึ่งมีลักษณะงอแหลมยาวราวนิ้วชี้ ส่วนอื่น ๆ ที่เหลือเป็นส่วนองค์พระพุทธรูปแกะด้วยหินทรายแดง เช่น เศียร แขน และหน้าตัก ฯลฯ

เล่ากันสืบมาว่า เมื่อวัดไกลกังวลตกอยู่ในสภาพรกร้าง ทายกทายิกาบ้านใกล้เรือนเคียงได้ช่วยกันนำพระพุทธรูปและโบราณวัตถุที่มีอยู่ไปไว้วัดที่มีพระสงฆ์ เช่น หลวงพ่อแดง อยู่ที่วัดประชุมธรรม หลวงพ่อดำ วัดหนองทาระภู พระพุทธมาลีศรีเนินขาม วัดเนินขาม และระฆังอยู่ที่วัดหนอง พระพุทธรูปและโบราณวัตถุเหล่านี้ล้วนศักดิ์สิทธิ์และมีผู้เคารพนับถือกันมากจนกลายเป็นสมบัติคู่วัดคู่บ้านตราบจนถึงปัจจุบัน